1. GUTE NACHT                                                    1. GOEIENACHT

Fremd bin ich eingezogen,                                             Heb ik dit aan zien komen?

Fremd zieh' ich wieder aus.                                            Heb ik dit mis zien gaan?

Der Mai war mir gewogen                                              In mei nog volop dromen,

Mit manchem Blumenstrau§.                                         Hoe blij kwam ik hier aan.

Das MŠdchen sprach von Liebe,                               Ik trok in bij mijn meisje,

Die Mutter gar von Eh', -                                                    Haar moeder zei al ÔzoonÕ.

Nun ist die Welt so trŸbe,                                                  Nu is ons paradijsje

Der Weg gehŸllt in Schnee.                                             Grijs, koud en monotoon.

           

Ich kann zu meiner Reisen                                              Had ik het voor het kiezen,

Nicht wŠhlen mit der Zeit,                                               Dan bleef ik evenmin.

Mu§ selbst den Weg mir weisen                                  Geen tijd meer te verliezen,

In dieser Dunkelheit.                                                            Op weg, het duister in.                                           

Es zieht ein Mondenschatten                                       Laat noorderzon zich melden,

Als mein GefŠhrte mit,                                                       Haar schaduw als mijn schat.

Und auf den wei§en Matten                                          Dwars over witte velden

Such' ich des Wildes Tritt.                                                 Kies ik het hazenpad.

 

Was soll ich lŠnger weilen,                                              Wat zal ik blijven hangen,

Da§ man mich trieb hinaus ?                                         Mijn hoofd al in de strop?

La§ irre Hunde heulen                                                        Als schoothondje vervangen

Vor ihres Herren Haus;                                                       En hop, de schopstoel op.

Die Liebe liebt das Wandern -                                       Ik lijd en jij verveelt je,

Gott hat sie so gemacht -                                               Ik weet waar jij op wacht:

Von einem zu dem andern.                                             Een fris en jong nieuw speeltjeÉ

Fein Liebchen, gute Nacht !                                           Dag liefje, goeienacht!

 

Will dich im Traum nicht stšren,                                   Je ligt zo zoet te dromen,

WŠr schad' um deine Ruh'.                                               Een blos op je gezicht.

Sollst meinen Tritt nicht hšren -                                   Mijn nachtmerrie moet komen,

Sacht, sacht die TŸre zu !                                                 Zacht zacht, de deur goed dicht.

Schreib im VorŸbergehen                                              Ik geef je op een briefje

Ans Tor dir: Gute Nacht,                                                   Ons woordje: goeienacht.

Damit du mšgest sehen,                                                   Weet jij genoeg. Dag liefje,,

An dich hab' ich gedact.                                                  Ik heb aan jou gedacht.

.

2. DIE WETTERFAHNE                                                2. DE WINDHAAN

Der Wind spielt mit der Wetterfahne                                   De windhaan ratelt, jaagt zijn staart na

Auf meines schšnen Liebchens Haus.                               Als achter mij de voordeur sluit.

Da dacht' ich schon in meinem Wahne,                           Ik dacht in al mijn paranoia:

Sie pfiff den armen FlŸchtling aus.                                        De wind fluit buitenstaanders uit!

 

Er hŠtt' es eher bemerken sollen,                                          Wie zet zoÕn windhaan nou op gebouwen?

Des Hauses aufgestecktes Schild,                                       Die waait met alle winden mee!

So hŠtt' er nimmer suchen wollen                                        Hoe onbetrouwbaar hier te trouwen,

Im Haus ein treues Frauenbild.                                                Een draaikont als je huistrofee.

 

Der Wind spielt drinnen mit den Herzen                            Want binnen draait men net zo rond

Wie auf dem Dach, nur nicht so laut.                                   Als hoog op het dak, de haan kraait luid:

Was fragen sie nach meinen Schmerzen ?                   Victorie voor de nieuwe schoonzoon

Ihr Kind ist eine reiche Braut.                                                    En ik, minkukel, vlieg eruit.

 

3. GEFRORÕNE TRŠNEN                                      3. BEVROREN TRANEN

Gefrorne Tropfen fallen                                                  Bevroren druppels vallen

Von meinen Wangen ab:                                                  Kristallen op de grond.

Ob es mir denn entgangen,                                           Sporen van ziek verlangen

Da§ ich geweinet hab' ?                                                  DieÕk op mijn wangen vond.

                                                                       

Ei TrŠnen, meine TrŠnen,                                                 Zeg tranen, beste tranen,

Und seid ihr gar so lau,                                                        Zijn jullie echt zo lauw

Da§ ihr erstarrt zu Eise                                                       Dat je bevriest als kranen

Wie kŸhler Morgentau ?                                                     In een onverwarmd gebouw?

 

Und dringt doch aus der Quelle                                   Toch staan als twee vulkanen

Der Brust so glŸhend hei§,                                               Mijn ogen tot de rand

Als wolltet ihr zerschmelzen                                         Met kokendhete tranen

Des ganzen Winters Eis!                                                    Dus zet die sneeuw in brand!

 

4. ERSTARRUNG                                                   4. VERSTIJFD

Ich such' im Schnee vergebens                                Waar hebben we gezeten?

Nach ihrer Tritte Spur,                                                        Waar hebben we gestaan?

Wo sie an meinem Arme                                                   Ik ben geen plek vergeten

Durchstrich die grŸne Flur                                               Maar wie wijst me ze aan

 

Ich will den Boden kŸssen,                                              Ik voel de aarde branden

Durchdringen Eis und Schnee                                      En graaf in euforie

Mit meinem hei§en TrŠnen,                                            De sneeuw weg met mijn handen

Bis ich die Erde seh'.                                                             Tot ik haar voetspoor zie.

 

Wo find' ich eine BlŸte,                                                       Waar stonden nou de rozen?

Wo find' ich grŸnes Gras ?                                               Ons veldje bij de beek!

Die Blumen sind erstorben,                                            Drie dooie dorre struiken,

Der Rasen sieht so bla§.                                                    Het gras een grote bleekÉ

 

Soll denn kein Angedenken                                            Wat moet straks mijn geheugen

Ich nehmen mit von hier ?                                               Met al dit blanco wit?

Wenn meine Schmerzen schweigen,                    Want lijkt dit ooit een leugen,

Wer sagt mir dann von ihr ?                                             Wie weet dan hoe het zit?

 

Mein Herz ist wie erstorben,                                         Mijn hart is doodgevroren,

Kalt starrt ihr Bild darin;                                                      Haar beeld verstijfd in ijs.

Schmilzt je das Herz mir wieder,                               Wordt ooit mijn hart herboren,

Flie§t auch ihr Bild dahin !                                                  Smelt ook mijn beeldbewijs.

                                   

5. DER LINDENBAUM                                         5. DE LINDE

Am Brunnen vor dem Tore                                              Wie zocht die kon me vinden:

Da steht ein Lindenbaum;                                                Ik had mijn eigen boom.

Ich trŠumt' in seinem Schatten                                 Die ouwe trouwe linde,

So manchen sŸ§en Traum.                                             Volmaakt voor daggedroom.

Ich schnitt in seine Rinde                                                 De bast droeg onze namen,

So manches liebe Wort                                                    Een kras voor elke kus.

Es zog in Freud' und Leide                                                Zelfs toen de twijfels kwamen

Zu ihm mich immer fort.                                                     De linde bood me rust.

 

Ich mu§t' auch heute wandern                                  Vannacht in Ôt pikkeduister

Vorbei in tiefer Nacht,                                                      Moest ik mijn boom voorbij.

Da hab' ich noch im Dunkeln                                         Ik zag niks, maar toch, luister,

Die Augen zugemacht.                                                      Hij ruiste tegen mij:

Und seine Zweige rauschten,                                      ÒBlijf hier voor altijd dromen

Als riefen sie mir zu:                                                              In voor- en tegenspoed

Komm her zu mir, Geselle,                                               Een plek onder de bomen

Hier find'st du deine Ruh' !                                                 Hieronder lig je goed!Ó

 

Die kalten Winde bliesen                                                  De wind sneed door mijn wangen

Mir grad' ins Angesicht;                                                     Ik heb het getrotseerd,

Der Hut flog mir vom Kopfe,                                           Mijn muts bleef ergens hangen,

Ich wendete mich nicht.                                                 Ik ben niet omgekeerd.

 

Nun bin ich manche Stunde                                           Al ver van mijn beminde,

Entfernt von jenem Ort,                                                   De morgen tegemoet,

Und immer hšr' ich's rauschen:                                    Hoor ik nog steeds die linde:

Du fŠndest Ruhe dort !                                                        Daaronder lag je goed!

 

6. WASSERFLUT                                                            6. TRANENDAL

Manche TrŠn' aus meinen Augen                                          Zoveel tranen, zoveel water,

Ist gefallen in den Schnee;                                                        Natste dag van deze eeuw.

Seine kalten Flocken saugen                                                   Als Klein Duimpje, kruim voor kruimpje,

Durstig ein das hei§e Weh.                                                           Strooi ik tranen in de sneeuw.

 

Wenn die GrŠser sprossen wollen                                        Nog meer tranen, nog meer water

Weht daher ein lauer Wind,                                                         Strakjes waait de zuidenwind

Durstig ein das hei§e Weh.                                                           Zo ontstaat er niet veel later

Und der weiche Schnee zerrinnt.                                         Daar een kronkelend waterlint.

 

Schnee, du wei§t von meinem Sehnen,                           Natte sneeuw, ik wou wat vragen,

Sag', wohin doch geht dein Lauf ?                                         Smelt je al voor mijn verdriet?

Folge nach nur meinen TrŠnen,                                              Loop dan straks in lentedagen

Nimmt dich bald das BŠchlein auf.                                        Langs de tranen die ik liet,

Nimmt dich bald das BŠchlein auf.                                        Tranen die ik lopend liet.

           

Wirst mit ihm die Stadt durchziehen,                                    Zoveel tranen, zoveel water,

Muntre Stra§en ein und aus;                                                      Akkers onder, straten blank.

FŸhlst du meine TrŠnen glŸhen,                                                Staat haar voordeur onderwater,

Da ist meiner Liebsten Haus.                                                     Weet ze hoe ik heb gejankt.

 

7. AUF DEM FLUSSE                                                     7. BIJ DE BEEK

Der du so lustig rauschtest,                                                        Kabbeldebabbel beekje,

Du heller, wilder Flu§,                                                                       Onstuimig aquarel,

Wie still bist du geworden,                                                           Wat ben je stil en bleekjes,

Gibst keinen Scheidegru§.                                                         Toe, bruis me eens vaarwel.

 

Mit harter, starrer Rinde                                                               Die harde scheve schotsen

Hast du dich Ÿberdeckt,                                                               Waar jij je mee bedekt,

Liegst kalt und unbeweglich                                                      Verhullen niet het klotsen

Im Sande ausgestreckt.                                                              Dat door de ijslaag lekt.

 

In deine Decke grab' ich                                                            Ik schraap ter decoratie

Mit einem spitzen Stein                                                                 Twee namen in het ijs,

Den Namen meiner Liebsten                                                    Plus data-informatie

Und Stund' und Tag hinein:                                                           Die naar een breuk verwijst.

 

Den Tag des ersten Gru§es,                                                     Je hoort de schotsen kruien,

Den Tag, an dem ich ging;                                                           De onderstroming jaagt,

Um Nam' und Zahlen windet                                                      Het water dat wil spuien

Sich ein zerbroch'ner Ring.                                                        Maar zich zo koel gedraagtÉ

 

Mein Herz, in diesem Bache                                                      Mijn hart, het water spiegelt

Erkennst du nun dein Bild ?                                                           Herken een oud verbondÉ

Ob's unter seiner Rinde                                                                 Stil water, diepe gronden

Wohl auch so rei§end schwillt?                                               Een korst bedekt de wond!

                                                                       

8. RŸCKBLICK                                                               8. TERUGBLIK

Es brennt mir unter beiden Sohlen,                                      De grond te heet onder mijn voeten

Tret' ich auch schon auf Eis und Schnee,                        Hoe huizenhoog de sneeuw ook ligt.

Ich mšcht' nicht wieder Atem holen,                                Een adempauze zou wel moeten,

Bis ich nicht mehr die TŸrme seh'.                                           Maar eerst wil ik die stad uit zicht.

 

Hab' mich an jedem Stein gesto§en,                                Of elke steen me heeft verstoten,

So eilt' ich zu der Stadt hinaus;                                                 Zo vaak als ik mijn benen brak.

Die KrŠhen warfen BŠll' und Schlo§en                               Een lading sneeuw pal voor mijn poten

Auf meinen Hut von jedem Haus.                                          De kraaien joelden op het dak.

 

Wie anders hast du mich empfangen,                                Hoe anders ben ik hier ontvangen

Du Stadt der UnbestŠndigkeit !                                                Als was ik zelf de rijke oogst,

An deinen blanken Fenstern sangen                                  De vlinders landden op mijn wangen

Die Lerch' und Nachtigall im Streit.                                       En vogels zongen om het hoogst.

 

Die runden LindenbŠume blŸhten,                                        De lindebloesem vormde bogen,

Die klaren Rinnen rauschten hell,                                           Een liefdeslaantje als entrŽe.

Und ach, zwei MŠdchenaugen glŸhten. -                         En of mijn ogen mij bedrogen

Da war's gescheh'n um dich, Gesell !                                 Liep juist dit meisje met mij mee!

 

Kommt mir der Tag in die gedanken,                                    Herinneringen als sirenen

Mšcht' ich noch einmal rŸckwŠrts seh'n.                        Bezingen me terug te gaan,

Mšcht' ich zurŸcke wieder wanken,                                   Om desnoods op mijn laatste benen

Vor ihrem Hause stille steh'n.                                                    Pas voor haar voordeur stil te staan.

 

 

9. IRRLICHT                                                                   9. DWAALLICHT

In die tiefsten FelsengrŸnde                                                     In het dal zie ik iets schijnen:

Lockte mich ein Irrlicht hin;                                                        Dwaallicht lokt me inÕt moeras.

Wie ich einen Ausgang finde,                                                    Wie verdwaalt kan ook verdwijnen

Liegt nicht schwer mich in dem Sinn.                                  Wie zou weten waar ik was?

                       

Bin gewohnt das Irregehen,                                                     Waar ik kom, daar zal ik dwalen,

's fŸhrt ja jeder Weg zum Ziel;                                                  Zij die dwalen, zien het meest.

Uns're Freuden, uns're Wehen,                                                Po‘zie, mooie verhalen,

Alles eines Irrlichts Spiel !                                                            Dwalingen van onze geest!

                                                                       

Durch des Bergstroms trockne Rinnen                             Nu het bergriviertje droogstaat,

Wind' ich ruhig mich hinab,                                                          Daal ik kalm haar bedding af.

Jeder Strom wird's Meer gewinnen,                                    Zoals water ooit naar zee gaat,

Jedes Leiden auch sein Grab.                                                  Haalt een dwaler ooit het graf.

                                                                       

10. RAST                                                                          10. RUST

Nun merk' ich erst wie mŸd' ich bin,                                     Pas nu ik even pauze hou,

Da ich zur Ruh' mich lege;                                                             Beschutting heb gevonden.

Das Wandern hielt mich munter hin                                      Na nacht en ontij, dag en dauw,

Auf unwirtbarem Wege.                                                               Lik ik verbaasd mijn wonden.

 

Die FŸ§e frugen nicht nach Rast,                                           Het lopen hield me op de been,

Es war zu kalt zum Stehen;                                                          De kou liet me bewegen;

Der RŸcken fŸhlte keine Last,                                                   Je recht je rug, vecht er doorheen,

Der Sturm half fort mich wehen.                                            Bergop en stormwind tegen.

 

In eines Kšhlers engem Haus                                                   Al biedt een berghut onderdak,

Hab' Obdach ich gefunden.                                                      Ik lig ineengedoken.

Doch meine Glieder ruh'n nicht aus:                                   Wat bij het  lopend vuur ontbrak,

So brennen ihre Wunden.                                                            Heeft mij alsnog gebroken.

 

Auch du, mein Herz, in Kampf und Sturm                           Zo joeg mijn hart in weer en wind

So wild und so verwegen,                                                            De strijdlust naar mijn kaken,

FŸhlst in der Still' erst deinen Wurm                                       Maar weet, nu Õt hier de stilte vindt,

Mit hei§em Stich sich regen !                                                     Oud zeer weer jong te maken!                                                          

 

11. FRŸHLINGSTRAUM                                                 11. LENTEDROOM

Ich trŠumte von bunten Blumen,                                           De vogelzangkampioenen

So wie sie wohl blŸhen im Mai;                                                  Verzamelen zich in de wei;

Ich trŠumte von grŸnen Wiesen,                                           De spotvogel doet kalkoenen,

Von lustigem Vogelgeschrei.                                                    De wielewaal jodelt joechei.

 

Und als die HŠhne krŠhten,                                                         Maar als de hanen kraaien

Da ward mein Auge wach;                                                         Val ik van Õt vinkentouw,

Da war es kalt und finster,                                                          Amaai! dag Vlaamse gaaien!

 Es schrien die Raben vom Dach.                                           Terug van de kauw naar de kou.

 

Doch an den Fensterscheiben,                                             De vogels zijn gevlogen,

Wer malte die BlŠtter da ?                                                          Toch hoor ik een zacht geluidÉ

 Ihr lacht wohl Ÿber den TrŠumer,                                         Vertel mij, ornithologen,

Der Blumen im Winter sah?                                                          Wie fluit koning winter uit?

 

Ich trŠumte von Lieb um Liebe,                                              De karekiets karaoke

Von einer schšnen Maid,                                                             Klinkt als gepapegaai,

Von Herzen und von KŸssen,                                                     De gors wordt onderbroken:

Von Wonne und Seligkeit.                                                             ÒToe, schors Ôm, hij zingt te saai!Ó

 

Und als die HŠhne krŠhten,                                                         Dan kraaien weer die hanen,

Da ward mein Herze wach;                                                       Mijn uiltje knapt uiteen.

Nun sitz' ich hier alleine                                                                 Als laatste zingen zwanen,

Und denke dem Traume nach.                                                 e eendje is gans alleen

 

Die Augen schlie§' ich wieder,                                                Dan denk ik aan mijn meisje,

Noch schlŠgt das herz so warm.                                            De droom vervliegt nu vlug.

Wann grŸnt ihr BlŠtter am Fenster ?                                    Ach, was ik zelf maar een sijsje,

Wann halt' ich mein Liebchen im Arm ?                             Dan floot ik mijn meisje terugÉ

 

12. EINSAMKEIT                                                           12. EENZAAMHEID

Wie eine trŸbe Wolke                                                                      Zoals een donderwolkje

Durch heit're LŸfte geht,                                                              Drijft aan een blauwe lucht,

Wenn in der Tanne Wipfel                                                            Zo joeg  een gallisch volkje

Ein mattes LŸftchen weht:                                                          Zelfs Caesar op de vlucht.

 

So zieh ich meine Stra§e                                                             Zo sterven kinderlachjes

Dahin mit trŠgem Fu§,                                                                    Waar ik mijn voeten zet,

Durch helles, frohes Leben                                                        Een smet op zoÕn mooi dagje

Einsam und ohne Gru§.                                                                  Met alom winterpret.

 

Ach, da§ die Luft so ruhig !                                                           Waarom is er geen regen?

Ach, da§ die Welt so licht !                                                          Past beter bij getob!

Als noch die StŸrme tobten,                                                     Met ijspret allerwegen

War ich so elend nicht.                                                                  Valt mijn misre zo miezÕrig op.

 

13. DIE POST                                                                  3. DE POST

Von der Stra§e her ein Posthorn klingt.                             Door de bergen klinkt de postiljon,

Was hat es, da§ es so hoch aufspringt,                             Wist jij dat zoiets nog rijden kon

mein Herz ?        ,                                                                                   hŽ joh?

 

Die Post bringt keinen Brief fŸr dich.                                    De post heeft heus geen brief voor jou

Was drŠngst du denn so wunderlich,mein Herz ?       Wat wil je? DaÕk hem tegenhou? HŽ joh!

                                               

Nun ja, die Post kommt aus der Stadt,                                OkŽ, de post komt uit de stad,

Wo ich ein liebes Liebchen hat, Mein Herz !                   Waar ik een postadresje had, h joh!

 

Willst wohl einmal hinŸbersehÕn                                               Hoe cryptisch gaat je laatste kus

Und fragen, wie es dort mag geh'n, mein Herz ?        Per postkoets naar haar brievenbus, HŽ joh?

                                               

14. DER GREISE KOPF                                                  14. GRIJZE HAREN

Der Reif hatt' einen wei§en Schein                                     De tijd is rijp, begreep de rijp

Mir Ÿbers Haar gestreuet;                                                           En schonk mij zilvÕren haren.

Da glaubt' ich schon ein Greis zu sein                                Nu grijs en oud en wijs te zijn,

Und hab' mich sehr gefreuet.                                                    Het zou me veel besparen.

 

Doch bald ist er hinweggetaut,                                              De dooi dacht: om de dooie dood!

Hab' wieder schwarze Haare,                                               Je jeugd moet je bewaren!

Da§ mir's vor meiner Jugend graut -                                     Al verf je Õt pimpelpaars of rood

Wie weit noch bis zur Bahre!                                                      Nog minstens veertig jarenÉ

 

Vom Abendrot zum Morgenlicht                                            In ŽŽn nacht grijs, haast altijd prijs

Ward mancher Kopf zum Greise.                                           Voor wie ze Õn haartje krenken.

Wer glaubt's ? und meiner ward es nicht                         Maar ik? Zelfs over ŽŽn nacht ijs,

Auf dieser ganzen Reise !                                                             Geen haar wou daaraan denken!

           

15. DIE KRŠHE                                                               15. DE KRAAI

Eine KrŠhe war mit mir                                                                    Valse kraai, zo uit de stad

Aus der Stadt gezogen,                                                                Met mij meegevlogen,

Ist bis heute fŸr und fŸr                                                                  Elke kronkel op mijn pad

Um mein Haupt geflogen.                                                            Zien je argusogen.

 

KrŠhe, wunderliches Tier,                                                            Aasgier, vers ben ik het best,

Willst mich nicht verlassen ?                                                      Laat je mij niet stikken?

Meinst wohl, bald als Beute hier                                              Roofdier, in je kraaiennest,

Meinen Leib zu fassen ?                                                                Kom nou lijkenpikken!

 

Nun, es wird nicht weit mehr gehÕn                                       Ja, dat moet het einde zijn

An dem Wanderstabe.                                                                  Zo op mij te azen.

KrŠhe, la§ mich endlich sehÕn                                                   Wat weerhoudt je nu vast mijn

Treue bis zum Grabe !                                                                    Kraaienmars te blazen?

 

16. LETZTE HOFFNUNG                                              16. LAATSTE HOOP

Hie und da ist an den BŠumen                                                  Hier en daar zit nog een blaadje

Manches bunte Blatt zu seh'n,                                                 Aan de bomen langs de weg.

Und ich bleibe vor den BŠumen                                              Soms dan speel ik met zoÕn blaadje

Oftmals in Gedanken steh'n.                                                     et-wiet-waait is eerlijk weg.

 

Schaue nach dem einen Blatte,                                            Ik fixeer me op zoÕn blaadje,

HŠnge meine Hoffnung dran;                                                   Valt het niet, dan valt het mee.

Spielt der Wind mit meinem Blatte,                                       Vindt de wind mijn zijden draadje

Zittr' ich, was ich zittern kann.                                                 Tril ik net zo angstig mee.

 

Ach, und fŠllt das Blatt zu Boden,                                          Wint de wind, valt mijn mascotte

FŠllt mit ihm die Hoffnung ab;                                                    Op de natte bladerhoop.

Fall' ich selber mit zu Boden,                                                     Stort ik zelf naast mijn mascotte,

Wein' auf meiner Hoffnung Grab.                                         Graaf de grafhoop van mijn hoop.

 

17. IM DORFE                                                                 17. IN HET DORP

Es bellen die Hunde, es rasseln die Ketten;                     Een slepende voetpas, Ôn blaffende herder,

Es schlafen die Menschen in ihren Betten,                     Het dorp in een bloedplas, ja maf maar verder

TrŠumen sich manches, was sie nicht haben,             Laat ze maar dromen, kunnen ze blij zijn,

Tun sich im Guten und Argen erlaben;                               Volkomen vrij zijn, kan hij zelfs een zij zijn,

Und morgen frŸh ist alles zerflossen.                                   Zal aan Õt ontbijt geheid weer voorbij zijn.

Je nun, sie haben ihr Teil genossen                                       Maar kom, hier vind je dus nooit een welkom.

Und hoffen, was sie noch Ÿbrig lie§en,                              Gastvrijheid? Is slecht voor de gezondheid!

Doch wieder zu finden auf ihren Kissen.                           De nachtrust is heilig, wie slaapt is veilig.

 

Bellt mich nur fort, ihr wachen Hunde,                               Blaf me maar af, doorwaakte honden,

La§t mich nicht ruh'n in der Schlummerstunde            Amper een straf te zijn weggezonden.

Ich bin zu Ende mit allen TrŠumen.                                       Mijn dromen zijn mij al afgenomen

Was will ich unter den SchlŠfern sŠumen ?                    Wat zal ik nog onder dromers komen?

 

18. DER STŸRMISCHE MORGEN                               8. DE OCHTENDSTORM

Wie hat der Sturm zerrissen                                                       De wind was niet te harden,

Des Himmels graues Kleid !                                                          De hemel werd bestormd.

Die Wolkenfetzen flattern                                                          Het wolkendek aan flarden,

Umher im matten Streit.                                                                De grijze mist misvormd.

 

Und rote Feuerflammen                                                               De zon als vlammenbrander

Zieh'n zwischen ihnen hin;                                                           Stak er de bliksem in,

Das nenn' ich einen Morgen                                                     Dit is als Lagelander

So recht nach meinem Sinn !                                                    Een hemel naar mijn zin.

 

Mein Herz sieht an dem Himmel                                              Het zwerk als werk van Pinter,

Gemalt sein eig'nes Bild -                                                             Veelkleurig maar pikzwart.

Es ist nichts als der Winter,                                                          Z— hou ik van de winter,

Der Winter kalt und wild !                                                               Een winter naar mijn hart!

 

19. TŠUSCHUNG                                                           19. SPROOKJE

Ein Licht tanzt freundlich vor mir her,                                  Een hertje huppelt voor me uit,

Ich folg' ihm nach die Kreuz und Quer;                              En wenkt me met haar hertensnuit,

Ich folg' ihm gern und seh's ihm an,                                      En wenkt me met haar hertenpoot,

Da§ es verlockt den Wandersmann.                                   Als redder in de hoogste nood.

 

Ach ! wer wie ich so elend ist,                                                  Tja, wie zo lijdt, moet ook beloond,

Gibt gern sich hin der bunten List,                                         Weet zij soms waar Sneeuwwitje woont?

Die hinter Eis und Nacht und Graus,                                     Die na alweer zoÕn barre nacht

Ihm weist ein helles, warmes Haus.                                      Met koek en zopie op me wacht.

Und eine liebe Seele drin. -                                                          Dan hoort het hertje stemgeluid

Nur TŠuschung ist fŸr mich Gewinn !                                    En schiet mijn wintersprookje uit.

 

20. DER WEGWEISER                                                   20. DE WEGWIJZER

Was vermeid' ich denn die Wege,                                          Waarom mijd ik wandelpaden?

Wo die ander'n Wand'rer geh'n,                                             Waarom loop ik van de kaart

Suche mir versteckte Stege,                                                   Zompig door de sneeuw te waden

Durch verschneite Felsenhšh'n ?                                          Waar geen mens heeft rondgewaard?

 

Habe ja doch nichts begangen,                                           Heb ik iemand iets misdreven

Da§ ich Menschen sollte scheu'n, -                                      Op dit slechte pad te zijn?

Welch ein tšrichtes Verlangen                                               Wat een mens-onaardig streven

Treibt mich in die WŸstenei'n ?                                                 Drijft me in die sneeuwwoestijn?

           

Weiser stehen auf den Stra§en,                                             Al die namen op de borden

Weisen auf die StŠdte zu.                                                            Van de bergen tot de kustÉ

Und ich wandre sonder Ma§en                                               Zal ik hier ooit wegwijs worden

Ohne Ruh' und suche Ruh'.                                                            Rusteloos op zoek naar rust?

 

Einen Weiser seh' ich stehen                                                     Ach, mijn weg wijst zich vanzelf al

UnverrŸckt vor meinem Blick;                                                   Richting doodlopende straat,

Eine Stra§e mu§ ich gehen,                                                       Tot ik in een diepe kuil val

Die noch keiner ging zurŸck.                                                     Waar mijn naam op Ôt kruispunt staat.

 

21. DAS WIRTSHAUS                                          21. DE PLEISTERPLAATS

Auf einen Totenacker                                                       Hier lig ik op het kerkhof

Hat mich mein Weg gebracht;                                     En graaf mijn eigen graf,

Allhier will ich einkehren,                                                  Leg bijtend in het zerkstof

Hab ich bei mir gedacht.                                                 Mijn laatste meter af.

 

Ihr grŸnen TotenkrŠnze                                                   Diep onder al die kruisen

Kšnnt wohl die Zeichen sein,                                        Daar ben je onder maats,

Die mŸde Wand'rer laden                                                Waar geestverwanten huizen

Ins kŸhle Wirtshaus ein.                                                      Kies ik mijn pleisterplaats.

 

Sind denn in diesem Hause                                             Wil dit voor arme stakkers

Die Kammern all' besetzt ?                                             Geen doden-akker zijn?

Bin matt zum Niedersinken,                                            Geen kamer is meer wakker,

Bin tšdlich schwer verletzt.                                           Voor tweepersoons te klein.

 

O unbarmherz'ge Schenke,                                          Kom, laat je maar niet kisten,

Doch weisest du mich ab ?                                            Ook hier wijst men je af.

Nun weiter denn, nur weiter,                                        Vooruit maar weer, vooruit maar,

Mein treuer Wanderstab!                                                Met ŽŽn been uit het graf .

 

22. MUT!                                                                 22. MOED!

Fliegt der Schnee mir ins Gesicht,                            Zwiept de sneeuw in je gezicht?

SchŸttl' ich ihn herunter.                                                   Wapper met je handen.

Wenn mein Herz im Busen spricht,                            Heeft de kou je kaak ontwricht?

Sing' ich hell und munter.                                                  Klapper met je tanden.

 

Hšre nicht, was es mir sagt,                                          Wat mijn hart zegt, zegt me niets

Habe keine Ohren;                                                               Laat je hart niet spreken;

FŸhle nicht, was es mir klagt,                                         Zelfs een steek van hartsverdriet

Klagen ist fŸr Toren.                                                             Is een levensteken.

 

Lustig in die Welt hinein                                                       Hondenweer is kattenpis,

Gegen Wind und Wetter !                                                 Regen pijpenstelen.

Will kein Gott auf Erden sein,                                         Als de zon weer onder is

Sind wir selber Gštter !                                                     Moet je mooi weer spŽlen!

 

23. DIE NEBENSONNEN                                             23. DE ZONSVERDUISTERING

Drei Sonnen sah ich am Himmel steh'n,                            Toen kwam de dag dat de zon bevroor,

Hab' lang und fest sie angeseh'n;                                          De maan verscheen en schoof er voor.

Und sie auch standen da so stier,                                          Juist toen het licht werd uitgedaan,

Als wollten sie nicht weg von mir.                                          Is mij een lichtje opgegaan.

 

Ach, meine Sonnen seid ihr nicht !                                        Die zon die hier verduisterd wordt,

Schaut ander'n doch ins Angesicht !                                  Was als de mijne tot voor kort:

Ja, neulich hatt' ich auch wohl drei;                                     Al is het duister rondom mij

Nun sind hinab die besten zwei.                                              Ook zwarte tijden gaan voorbij.

 

Ging nur die dritt' erst hinterdrein !                                       Nog even voor het licht zal zijn,

Im Dunkel wird mir wohler sein.                                               De tijd verlicht de ergste pijn.

 

24. DER LEIERMANN                                          24. DE SPEELMAN

DrŸben hinterm Dorfe                                                       Net als ik vertrek hier

Steht ein Leiermann                                                            Klinkt de slotmuziek.

Und mit starren Fingern                                                     Zwerver met je draailier,

Dreht er was er kann.                                                         Wat een romantiek.

 

Barfu§ auf dem Eise                                                             Luister dan en huiver

Wankt er hin und her                                                            Want die man is goed.

Und sein kleiner Teller                                                         Toch valt er geen stuiver

Bleibt ihm immer leer.                                                          In zijn ouwe hoed.

 

Keiner mag ihn hšren,                                                         Koud en niks te vreten

Keiner sieht ihn an,                                                                Werkt op sentiment,

Und die Hunde knurren                                                       Maar geen hond wil weten

Um den alten Mann.                                                             Van zoÕn ouwe vent.

 

Und er lŠ§t es gehen,                                                          Hem kan het niet schelen,

Alles wie es will,                                                                       Ook al draait hij door.

Dreht, und seine Leier                                                        Als hij maar kan spelen,

Steht ihm nimmer still.                                                          Draait hij rustig door.

 

Wunderlicher Alter !                                                             Wonderlijke speelman ,

Soll ich mit dir geh'n ?                                                          Stap maar van het ijs...

Willst zu meinen Liedern                                                    Zwaarste onderdeel van

Deine Leier drehÕn?                                                              Ieders Winterreis!

 

* Afwijkingen in de herhalingen zijn niet vermeld

 

 

 

Alternatieve eindes:

 

 

Eeuwenoude jongen, stap maar van het ijs

Heb je mooi gezongen van je winterreis?

 

Droeviger maar wijzer, stap ik van het ijs

Kleren van de keizer in een sneeuwpaleis?

 

Wonderlijke speelman, ook op WinterreisÕ?

Zwaarste onderdeel van Holiday on ice!