DICHTERLIEBE                                     DICHTERSLIEFDE

Heinrich Heine (1797-1856)                                  Jan Rot (1957 - nog lang niet dood  )

 

1.                                                                            1.

Im wunderschšnen Monat Mai,                             Zo onwaarschijnlijk mooi is mei     

Als alle Knospen sprangen,                                    Als alle vogels zingen

Da ist in meinem Herzen                                        Seringen openspringen

Die Liebe aufgegangen.                                          En meisjes staan te dringen

 

Im wunderschšnen Monat Mai,                             Zo onwaarschijnlijk mooi is mei

Als alle Všgel sangen,                                            Tenzij die lievelingen

Da hab' ich ihr gestanden                                        Steeds  minder staan te springen 

Mein Sehnen und Verlangen.                                 Hoe zoet jij ook blijft zingen

 

2.                                                                            2.                                                                

Aus meinen TrŠnen sprie§en                                  Als dichters Õs nachtjes wenen

Viel blŸhende Blumen hervor,                                Dan zijn ze gewoon aan het werk

Und meine Seufzer werden                                    Elk lied komt uit hun tenen

Ein Nachtigallenchor.                                             Een traan als watermerk.

 

Und wenn du mich lieb hast, Kindchen,                 Zodra je als dichter droogstaat

Schenk' ich dir die Blumen all',                               Zoek je naar de bron van pijn

Und vor deinem Fenster soll klingen                      Naar Ôde lente die nooit voorbijgaatÕ

Das Lied der Nachtigall.                                         Wil jij mijn muze zijn?

 

3.                                                                            3.

Die Rose, die Lilie, die Taube, die Sonne,              De bloempjes de bijtjes, de kalfjes in weitjes

Die liebt' ich einst alle in Liebeswonne.                  In mei ben je blij met die rijmelrijtjes

Ich lieb' sie nicht mehr, ich liebe alleine                  Maar mij lange ij, wat denkt ze van mij

Die Kleine, die Feine, die Reine, die Eine               Want het blijft bij gevlei en Ôn schijnvrijpartijtje

 

Sie selber, aller Liebe Wonne,                                Ik wijs op lammetjes en geitjes

Ist Rose und Lilie und Taube und Sonne.               Ik zei: ÒBen je bij met de bloempjes en bijtjes?Ó

Ich liebe alleine                                                       Het lijkt je een eitje? Een hand op haar dijtje?

Die Kleine, die Feine, die Reine, die Eine.              Kijk uit, want ze mijdt je een tijdje!

 

4.                                                                            4.

Wenn ich in deine Augen seh',                               Laat mij je lieve ogen zien

So schwindet all' mein Leid und Weh;                    En maak een man weer zeventien

Doch wenn ich kŸ§e deinen Mund,                        Zodra je mondje opengaat

So werd' ich ganz und gar gesund.                         Staat deze Romeo paraat

 

Wenn ich mich lehn' an deine Brust,                       Mijn kijkers glijden langs je lijf

Kommt's Ÿber mich wie Himmelslust;                    God weet  hoe ik ons lijflied schrijf

Doch wenn du sprichst: ich liebe dich!                   Mijn blik vernauwt: ÒIk hou van jouÉÓ

So mu§ ich weinen bitterlich.                                 Klonk ooit een zin zo grijs en grauw?

 

5.                                                                            5.

Ich will meine Seele tauchen                                   Ik dompel dit liefdesliedje

In den Kelch der Lilie hinein;                                 In de bron, zo beeldend bestrooid

Die Lilie soll klingend hauchen                              Met zoete vergeetmijnietjes

Ein Lied von der Liebsten mein.                             En hoop dat haar hart ontdooit

 

Das Lied soll schauern und beben                          Mijn zang zal zuigen en klinken

Wie der Ku§ von ihrem Mund,                              Als de kus die zij me gaf

Den sie mir einst gegeben                                       Of zal mijn lied verdrinken

In wunderbar sŸ§er Stund'.                                    In  huilbuien achteraf?

 

6.                                                                            6.

Im Rhein, im heiligen Strome,                                De Dom was somber en tochtig

Da spiegelt sich in den WellÔn                                Het orgel donderde Bach

Mit seinem gro§en Dome                                       Mijn ogen warm en vochtig

Das gro§e, heilige Kšln.                                         Deed ik bij God mijn beklag

 

Im Dom da steht ein Bildnis,                                  Maar raar, een kaars verlichtte

Auf goldenem Leder gemalt;                                  Een beeldje zo half van opzij

In meines Lebens Wildnis                                      Dreef God de spot met dichters?

Hat's freundlich hineingestrahlt.                             Ik bracht mijn gezicht dichtbijÉ

 

Es schweben Blumen und Eng'lein                         Het was Maria, dat zag je,

Um unsre liebe Frau;                                              Maar onze Lieve VrouwÉ

Die Augen, die Lippen, die WŠnglein,                    Die ogen, die lippen, dat lachje

Die gleichen der Liebsten genau.                            Ze leek vanzelfsprekend op jou.

 

7.                                                                            7.

Ich grolle nicht,                                                       Mij hoor je niet,

Und wenn das Herz auch bricht,                            Het is maar hartsverdriet.

Ewig verlor'nes Lieb! Ich grolle nicht                     Feliciteer hem maar! Mij hoor je niet.

Wie du auch strahlst in Diamantenpracht,               Hoe je ook straalt op diamantenjacht

Es fŠllt kein Strahl in deines Herzens Nacht           Nu hij betaalt, vergaat je toverkracht

Das wei§ ich lŠngst.                                               Net wat ik dacht

 

Ich grolle nicht,                                                       Mij hoor je niet,

und wenn das Herz auch bricht,                             Het is maar hartsverdriet.

Ich sah dich ja im Traume,                                      Ik snap jouw toekomstdromen,

Und sah die Nacht in deines Herzens Raume,        Ik snap dat hij de troon heeft ingenomen,

Und sah die Schlang die dir am Herzen fri§t,         Ik snap ook best dat je geweten knaagt,

Ich sah, mein Lieb, wie sehr du elend bist.             Maar dat je mij nu als getuige vraagtÉ??

Ich grolle nicht.                                                       Mij hoor je niet!

 

8.                                                                            8.

Und wŸ§ten's die Blumen, die kleinen,                  Als kind al, ik wist wat ik wilde

Wie tief verwundet mein Herz,                               Ooit komt er eentje voor mij

Sie wŸrden mit mir weinen,                                   Zo kreeg het dichtersgilde

Zu heilen meinen Schmerz.                                    Een sprookjesprins erbij

 

Und wŸ§ten's die Nachtigallen,                              Ik mat met mijn glazen muiltje

Wie ich so traurig und krank,                                 Van menig meisje de voet

Sie lie§en fršhlich erschallen                                  Ik trapte graag in hun kuiltjes

Erquickenden Gesang.                                            Maar hield mijn hart tegoed

 

Und wŸ§ten sie mein Wehe,                                   Zo bleef ik rondhoereren

Die goldenen Sternelein                                          Exact driemaal zeven jaar

Sie kŠmen aus ihrer Hšhe,                                      Hoe moe ook, ik bleef charmeren

Und sprŠchen Trost mir ein.                                   Ik wist: ooit sta je daar

 

Sie alle kšnnen's nicht wissen,                               En net heb ik je gevonden,

Nur eine kennt meinen Schmerz;                            Of nu ben je al weer kwijt.
Sie hat ja selbst zerrissen,                                       Al heelt ze alle wonden:

Zerrissen mir das Herz.                                           Hoe dreigend tikt de tijd

 

9.                                                                            9.

Das ist ein Flšten und Geigen,                               De bruid en bruidegom kussen!

Trompeten schmettern darein;                                 Trompetjes retteketet!

Da tanzt wohl den Hochzeitsreigen                        En schoonpapa heeft intussen

Die Herzallerliebste mein.                                       De stoelendans klaargezet

 

Das ist ein Klingen und Dršhnen,                          De zusjes joelen en juichen

Ein Pauken und ein Schalmei'n;                              Wie vangt er het bruidsboeket?

Dazwischen schluchzen und stšhnen                     En niemand mist de getuige

Die lieblichen Engelein.                                          In tranen op het toilet

 

10.                                                                          10.

Hšr' ich das Liedchen klingen,                               Hoor nou Õs wat ze zingen,

Das einst die Liebste sang,                                     Het lied van jou en mij

So will mir die Brust zerspringen                           't Begint langzaam door te dringen  

Von wildem Schmerzendrang.                               Voorbij! Voorbij! Voorbij!

 

Es treibt mich ein dunkles Sehnen                          Ik vlucht voor die wrede klanken,   

Hinauf zur Waldeshšh',                                          Val thuis aan tafel neer

Dort lšst sich auf in TrŠnen                                    En draai om bij te janken

Mein Ÿbergro§es Weh'.                                          Weer telkens ÔTelkens WeerÕ.

 

11.                                                                          1.

Ein JŸngling liebt ein MŠdchen,                             Wil Jantje graag met Pietje

Die hat einen andern erwŠhlt;                                 Wil Pietje helaas liever Klaas

Der andre liebt eine andre,                                      Kan  Klaas niet zonder Marietje

Und hat sich mit dieser vermŠhlt.                           Maar Rietje helaas zonder Klaas

 

Das MŠdchen nimmt aus €rger                              Mijn muze laat mij lopen

Den ersten besten Mann,                                        En kiest een rijke man

Der ihr in den Weg gelaufen;                                  Nu kan ze zichzelf verkopen

Der JŸngling ist Ÿbel dran.                                     Juwelen gaan boven JanÉ

 

Es ist eine alte Geschichte,                                     Het lijken bekende verhaaltjes

Doch bleibt sie immer neu;                                     Toch zijn ze nooit clichŽ

Und wem sie just passieret,                                    Van Heine tot Piet Paaltjens

Dem bricht das Herz entzwei.                                 Zo breekt een hart in twee!

 

12.                                                                          12.

Am leuchtenden Sommermorgen                           Een zwoelige zomermorgen

Geh' ich im Garten herum.                                      Liep ik de tuin weer eens rond

Es flŸstern und sprechen die Blumen,                    Een vogeltje floot zonder zorgen

Ich aber wandle stumm.                                          Ik hield sinds mei mijn mond

 

Es flŸstern und sprechen die Blumen,                    Het deed onder rozen de ronde

Und schaun mitleidig mich an:                               Zo bleek, ze bloosden ervan:

Sei unsrer Schwester nicht bšse,                            ÔRicht ŽŽn zoÕn roos je te gronde?Õ

Du trauriger blasser Mann.                                    Jij bittere, bange man!Õ

 

13.                                                                         13.

Ich hab' im Traum geweinet,                                   En als je nou Õs doodgingÉ

Mir trŠumte, du lŠgest im Grab.                              Dan bracht ik een roos bij je graf

Ich wachte auf, und die TrŠne                                 En daarmee uit, klaar en over

Flo§ noch von der Wange herab.                            Wie vroeg er zich dan nog wat af

 

Ich hab' im Traum geweinet,                                   En als je nou Õs vreemdgingÉ

Mir trŠumt', du verlie§est mich.                              Dan kreeg je een slechte naam

Ich wachte auf, und ich weinte                               – ZoÕn kleine slet, laat haar barsten –

Noch lange bitterlich.                                              Trof mij wat minder blaam

 

Ich hab' im Traum geweinet,                                   En als je nou Õs meegingÉ

Mir trŠumte, du wŠr'st mir noch gut.                      Nog ŽŽn keer een liefdesduet

Ich wachte auf, und noch immer                             Heb meelij, Jet! Is een man ooit

Stršmt meine TrŠnenflut.                                        Z— aan de kant gezet?

 

14.                                                                          14.

AllnŠchtlich im Traume seh' ich dich                      Ik pak je, nog telkens 's avonds laat

Und sehe dich freundlich grŸ§en,                           Ik roep je, ja, kom maar, kom tot leven

Und laut aufweinend stŸrz' ich mich                       Je draagt dat hemelse gewaad

Zu deinen sŸ§en FŸ§en.                                         En laat me even zweven

 

Du siehest mich an wehmŸtiglich                           Ach hemel, je kijkt zeventien plus

Und schŸttelst das blonde Kšpfchen                      En schuttert, schuttert, iets overdreven

Aus deinen Augen schleichen sich                         Kom, blus je meester met een kus

Die PerlentrŠnentršpfchen.                                     Je zonden zijn vergeven

 

Du sagst mir heimlich ein leises Wort                    Dan zing je zachtjes mijn eerste plaat

Und gibst mir den Strau§ von Zypressen.              We draaien een wals, de wals van verlangen

Ich wache auf, und der Strau§ ist fort,                    De wekker gaat, stop de wals, te laat

Und 's Wort hab' ich vergessen.                             De plaat is blijven hangen.

 

15.                                                                          15.

Aus alten MŠrchen winkt es                                   In jonge jaren heette

Hervor mit wei§er Hand,                                        Je club ÔDe witte handÕ

Da singt es und da klingt es                                   Dat weet je nog zoÕn beetje

Von einem Zauberland;                                          Je eigen Dromenland

 

Wo bunte Blumen blŸhen                                       Waar malle mooie meiden

Im gold'nen Abendlicht,                                         Zich vlijden zij aan zij

Und lieblich duftend glŸhen,                                  Dat waren nog eens tijden

Mit brŠutlichem Gesicht;                                        Zij bloempjes, jij de bij

 

Und grŸne BŠume singen                                       Die bonte pronte kontjes

Uralte Melodei'n,                                                    De hele dag omhoog

Die LŸfte heimlich klingen,                                    Die natte zatte mondjes

Und Všgel schmettern drein;                                  We stonden zelden droog

 

Und Nebelbilder steigen                                         Een Sodom en Gomorra

Wohl aus der Erd' hervor,                                       Dat leek zo gek nog niet

Und tanzen luft'gen Reigen                                    Geen ora et labora

Im wunderlichen Chor;                                           Maar love is all you need

 

Und blaue Funken brennen                                    En noemde een je nijdig

An jedem Blatt und Reis,                                        Het varken van het feest

Und rote Lichter rennen                                          Dan zei je tegenstrijdig:

Im irren, wirren Kreis;                                            Ik hou van jou het meest

 

Und laute Quellen brechen                                     En als je Ôns wou slapen

Aus wildem Marmorstein.                                      Dan nam je even vrij

Und seltsam in den BŠchen                                    Je eigen kudde schapen

Strahlt fort der Widerschein.                                   Een liefdesboerderij

 

Ach, kšnnt' ich dorthin kommen,                           Ach, waar ben jij gebleven

Und dort mein Herz erfreu'n,                                  Mijn zoete lieve jeugd

Und aller Qual entnommen,                                   Dit blad zo volbeschreven

Und frei und selig sein!                                          Beleef ik zonder vreugd

 

Ach! jenes Land der Wonne,                                  Ach, land van melk en honing        

Das seh' ich oft im Traum,                                      Dat 's nachts mijn geest verruimt

Doch kommt die Morgensonne,                             Maar, kraait de haan weer koning,

Zerflie§t's wie eitel Schaum.                                   Vervliegt als as en schuim

 

16.                                                                          16.

Die alten, bšsen Lieder,                                          Dag, arme charmezanger

Die TrŠume bšs' und arg,                                       Vileine vocalist

Die la§t uns jetzt begraben,                                    Zo leven gaat niet langer

Holt einen gro§en Sarg.                                          Haal dus een grote kist

 

Hinein leg' ich gar manches,                                   Daar ga je, beste kerel

Doch sag' ich noch nicht, was;                               Met alles wat er is

Der Sarg mu§ sein noch grš§er,                             De grootste kist ter wereld

Wie's Heidelberger Fa§.                                         Sinds mensenheugenis

 

Und holt eine Totenbahre                                       Die kist wordt nog zoveel zwaarder

Und Bretter fest und dick;                                      Dus draag hem op niveau

Auch mu§ sie sein noch lŠnger,                              De langste baar op aarde

Als wie zu Mainz die BrŸck'.                                 Van hier tot Tokio

 

Und holt mir auch zwšlf Riesen,                            En zorg voor twintig reuzen

Die mŸssen noch stŠrker sein                                 Zo hoog als de Keulse Dom

Als wie der starke Christoph                                  Tot slot een monstrueuze

Im Dom zu Kšln am Rhein.                                   Pompeuze slaventrom

 

Die sollen den Sarg forttragen,                               Daar gaan ze, vol overgave

Und senken ins Meer hinab;                                   Tot diep in de oceaan

Denn solchem gro§en Sarge                                   De grootste aller graven

GebŸhrt ein gro§es Grab.                                       Zou daar mijn kist misstaan?

 

Wi§t ihr, warum der Sarg wohl                              Vraag je, meneer de zanger,

So gro§ und schwer mag sein?                               Waarom zoÕn grote schrijn?

Ich senkt' auch meine Liebe                                    Ach, mee moet mijn verlangen

Und meinen Schmerz hinein.                                  Voor eeuwig jong te zijn.